Tiếng Nhật kỹ thuật #09 — 生産技術 (Kỹ thuật sản xuất): từ vựng lõi và sơ đồ bộ phận

生産技術 (Kỹ thuật sản xuất): từ vựng lõi và sơ đồ bộ phận

Vào nhà máy Nhật, sơ đồ tổ chức đầy 設計・生産技術・製造・品質・保全 — phòng nào làm gì, nói với ai? 生産技術 (seisan gijutsu) hay bị hiểu mơ hồ nhất, dù nó là cầu nối giữa bản vẽ thiết kế và sản phẩm chạy ra khỏi chuyền. Bài này: vai trò bộ phận + từ vựng lõi để giao tiếp đúng.

生産技術 là gì

Nếu 設計 (thiết kế) trả lời "làm cái gì", thì 生産技術 trả lời "làm ra nó thế nào cho đều tay, đạt chất lượng, đúng nhịp". Đây là bộ phận thiết kế quy trình sản xuất: chọn máy, thiết kế đồ gá, lập công đoạn, tính năng suất, chuẩn hóa thao tác, cải tiến. Đứng giữa: nhận bản vẽ từ 設計 → biến thành quy trình cho 製造 chạy.

Minh hoạ vị trí của 生産技術 giữa thiết kế, chất lượng, sản xuất và bảo trì trong nhà máy.

Từ vựng lõi của 生産技術

Nghĩa (VN)	日本語	かな/Romaji	Ghi chú
Kỹ thuật sản xuất	生産技術	せいさんぎじゅつ seisan gijutsu	Bộ phận thiết kế quy trình
Công đoạn	工程	こうてい kōtei	Một bước trong quy trình
Bảng quy trình	工程表	こうていひょう kōteihyō	Trình tự các công đoạn
Nhịp sản xuất	タクトタイム	takuto taimu	Thời gian mục tiêu/1 SP
Chuẩn bị / đổi hàng	段取り	だんどり dandori	Set-up trước khi chạy lô
Đồ gá	治具	じぐ jigu	Định vị, kẹp chi tiết
Năng suất	生産性	せいさんせい seisansei	Sản lượng/nguồn lực
Hiệu suất thiết bị	稼働率	かどうりつ kadōritsu	Tỷ lệ máy chạy thực
Cải tiến	改善	かいぜん kaizen	Cải tiến liên tục
Thao tác chuẩn	標準作業	hyōjun sagyō	Cách làm chuẩn hóa
Bố trí mặt bằng	レイアウト	reiauto	Sắp xếp máy/chuyền

Nói chuyện với ai về việc gì

Bộ phận	日本語	Hỏi gì thì tìm
Thiết kế	設計 (sekkei)	Ý đồ thiết kế, dung sai gốc, đổi kết cấu
Kỹ thuật sản xuất	生産技術	Quy trình, đồ gá, năng suất, layout
Sản xuất	製造 (seizō)	Tình hình chạy thực tế, thao tác cụ thể
Chất lượng	品質 (hinshitsu)	Tiêu chí đạt/không đạt, xử lý 不良
Bảo trì	保全 (hozen)	Tình trạng máy, 故障, 予防保全
Mua hàng	購買 (kōbai)	Nguồn 材料/部品, 納期

Bảy loại lãng phí (7つのムダ) — ngôn ngữ cải tiến

Lãng phí	日本語	Ví dụ
Sản xuất thừa	作りすぎのムダ	Làm nhiều hơn nhu cầu
Chờ đợi	手待ちのムダ	Máy/người chờ nhau
Vận chuyển	運搬のムダ	Di chuyển vật tư thừa
Gia công thừa	加工のムダ	Làm kỹ hơn yêu cầu
Tồn kho	在庫のムダ	Bán thành phẩm ứ đọng
Thao tác thừa	動作のムダ	Với, cúi, đi lại thừa
Làm lại (lỗi)	不良・手直しのムダ	Sửa hàng lỗi

Nghe "これは運搬のムダですね" (đây là lãng phí vận chuyển) trong buổi 改善 = bạn đã theo kịp.

標準作業 (thao tác chuẩn) — 3 yếu tố

タクトタイム (nhịp mục tiêu) · 作業順序 (trình tự thao tác) · 標準手持ち (lượng bán thành phẩm tối thiểu để chuyền trơn). Ghi trên 標準作業票 dán tại chỗ làm.

Hội thoại điển hình 生産技術 ↔ 製造

製造: この工程、タクトオーバーしています。 — Công đoạn này vượt takt.
生産技術: 原因は段取りですか、動作のムダですか。 — Do đổi hàng hay thao tác thừa?
製造: 動作のムダだと思います。部品が遠いです。 — Do thao tác thừa, linh kiện để xa.
生産技術: では、レイアウトを改善しましょう。 — Vậy ta cải tiến bố trí mặt bằng nhé.

Gói trọn: phát hiện bằng số (takt) → truy theo 7 lãng phí (動作のムダ) → hành động (改善レイアウト).

Lỗi hay gặp

Lỗi	Vì sao
Nhầm 生産技術 với 製造	製造 sản xuất trực tiếp; 生産技術 thiết kế quy trình cho họ → hỏi nhầm người
Coi 改善 là khẩu hiệu	Là công việc đo lường; nói 改善 không có số liệu = thiếu sức thuyết phục
Bỏ qua タクトタイム	Không nắm takt thì không hiểu vì sao một công đoạn bị coi "chậm"
Dịch cứng 段取り = "chuẩn bị"	Nghĩa hẹp: thời gian set-up/đổi hàng — chỉ số cần rút ngắn

Nghe là làm — tự kiểm

Cần hỏi về ý đồ thiết kế + dung sai gốc →
Nghe 稼働率が下がっています →
Muốn rút ngắn thời gian đổi hàng →
Buổi 改善, ai đó chỉ "動作のムダ" →

Tìm 設計 (không phải 生産技術).
Hiệu suất máy giảm → truy nguyên: 故障? chờ vật tư? set-up lâu?
Nói về giảm 段取り時間 (làm việc với 生産技術).
Đang chỉ thao tác thừa (với/cúi/đi lại) — cải tiến bằng đổi layout.

</details>

Ghi nhớ nhanh

生産技術 = thiết kế quy trình, đứng giữa 設計 và 製造.
Cụm lõi: 工程 / 工程表 / タクト / 段取り / 治具 / 改善.
改善 phải có số; 7つのムダ là ngôn ngữ soi lãng phí.

Cần thiết kế quy trình/đồ gá, hay đọc 工程表/仕様書 tiếng Nhật để triển khai gia công? MINATA nhận đọc bản vẽ/tài liệu Nhật + thiết kế 治具, chuẩn hóa công đoạn & gia công. Xem dịch vụ kỹ thuật MINATA và dự án đã thực hiện.

Học tiếp: 品質 (chất lượng) · 設備 (thiết bị) · 保全 (bảo trì) · chuyên mục Kỹ thuật Sản xuất.

Xem tất cả bài viết kỹ thuật MINATA